Cuộc cách mạng công nghệ và tác động đến ngành xuất nhập khẩu

Cuộc cách mạng công nghệ đã bao trùm đến hầu hết các ngành kinh tế, trong đó có ngành xuất nhập khẩu. Vậy sự tác động này sâu như thế nào và khiến cho ngành xuất nhập khẩu có sự thay đổi ra sao?

1.Tác động của cách mạng công nghệ đến ngành xuất nhập khẩu

Cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 là gì?

Cách mạng công nghệ là sự phát triển công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, người máy, internet của vạn vật, công nghệ nano, công nghệ sinh học phân tử, di truyền…đã và đang tạo ra các nhà máy thông minh, nhà máy số… Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp (DN) xuất khẩu của Việt Nam đang đứng trước những thách thức cũng như thời cơ từ cuộc cách mạng vô cùng hiện đại này.

Cuộc cách mạng 4.0 sẽ tiến tới loại bỏ những công việc phổ thông, mang tính lặp đi lặp lại hoặc công việc không có tính đặc thù, không đòi hỏi trí tuệ cao để thay thế hoàn toàn bằng máy móc. Như vậy, đây là thời cơ để các DN có thể tiếp cận với nguồn lao động có tay nghề cao, tư duy sáng tạo, thực hiện những công việc phức tạp, làm chủ máy móc.

Đồng thời, doanh nghiệp Việt Nam cũng có cơ hội tiếp cận hoặc thay đổi vượt bậc về công nghệ khai thác, sản xuất và chế biến sản phẩm khi biết tận dụng tri thức của nhân loại để phát huy tối đa các tiềm năng và thế mạnh sẵn có của Việt Nam. Hơn nữa, cách mạng 4.0 cũng sẽ tạo ra cơ cấu công nghiệp và thương mại một cách hợp lý và phù hợp với thị trường nhất.

Cách mạng 4.0 sẽ giúp cho doanh nghiệp giảm được chi phí hoạt động và quản lý, vì theo khảo sát, những chi phí này có thể giảm từ 30 – 70%. Bên cạnh đó, DN có cơ hội tiếp cận các thị trường mới, doanh nghiệp bạn hàng mới để từ đó thiết kế ra những sản phẩm dịch vụ mới.

2.Những thay đổi của hoạt động chuỗi cung ứng (Logistics) dưới tác động của cuộc cách mạng công nghệ

Thay đổi cách thức sản xuất, tổ chức sản xuất

Cách mạng Công nghiệp 4.0 tạo điều kiện thuận lợi cho việc tạo ra các “nhà máy thông minh” hay “nhà máy số”, giúp chuỗi cung ứng sản xuất đạt hiệu quả cao nhất về thời gian xử lý, thời gian lưu kho từ đó nâng cao năng suất, tiết kiệm chi phí, vật liệu. Trong các “nhà máy số”, các thiết bị máy móc thông minh giao tiếp với nhau bằng hệ thống mạng và liên tục chia sẻ thông tin về lượng hàng hiện tại, về sự cố hoặc lỗi, về những thay đổi trong đơn đặt hàng hoặc mức độ nhu cầu.

Nhờ vậy, quá trình sản xuất và thời hạn sản xuất được phối hợp với mục tiêu tăng hiệu suất và tối ưu hóa thời gian sản xuất, công suất và chất lượng sản phẩm trong các khâu phát triển, sản xuất, tiếp thị và thu mua.

Ngoài hạ tầng mạng, máy móc thông minh còn có sự ghép nối với hạ tầng các mạng thông minh khác, như: mạng thiết bị di động thông minh, mạng lưới điện thông minh, mạng logistics thông minh, mạng ngôi nhà thông minh hay mạng tòa nhà thông minh, và liên kết đến cả mạng thương mại điện tử, mạng xã hội.

Trong tương lai, các đơn đặt hàng theo màu sắc, hình dạng và kích cỡ riêng sẽ được thực hiện ngày càng nhiều hơn. Nó hoàn toàn khác cách thức sản xuất hiện nay. Vì vậy, các doanh nghiệp xuất nhập khẩu sẽ quản lí đơn hàng của mình một cách hiệu quả hơ

Thay đổi khái niệm về hàng hóa xuất nhập khẩu

Sự phát triển của công nghệ thông tin dẫn đến sự ra đời của loại hàng hóa mới, đó là hàng hóa số hóa. Đây là những sản phẩm vô hình, điển hình là các phần mềm, trò chơi, app điện thoại, bài hát, bộ phim… Với mạng Internet, loại hàng hóa này có thể “di chuyển” rất nhanh từ một nơi đến bất kỳ nơi nào trên thế giới, bất chấp khoảng cách và ranh giới quốc gia.

Bên cạnh đó, thương mại điện tử được ứng dụng rộng rãi, các hàng hóa vẫn được vận chuyển theo cách thông thường nhưng các công đoạn từ marketing xuất khẩu đến ký kết hợp đồng và thực hiện giao dịch xuất nhập khẩu, hoàn thành các nghĩa vụ thuế sẽ được thực hiện qua môi trường mạng.

Việc khai báo hải quan cho các mặt hàng xuất nhập khẩu cũng được thực hiện thông qua các cổng khai báo hải quan điện tử chứ không cần phải trực tiếp đến cơ quan Hải quan khai báo như trước. Điều này cũng giúp cho Hải quan dễ dàng quản lí hàng hóa xuất nhập khẩu hơn.

Như vậy, khái niệm xuất khẩu, nhập khẩu cũng như thời điểm hàng hóa qua biên giới, việc xác định giá trị hàng hóa, dịch vụ đối với các mặt hàng được giao dịch trên môi trường mạng cũng sẽ khác với khái niệm truyền thống hiện nay, đòi hỏi cơ quan quản lý Nhà nước có cách thức tiếp cận mới về quản lý, điều hành.